Amerykańska organizacja do spraw onkologii NCCN*, będąca światowym liderem opiniotwórczym w profilaktyce i leczeniu nowotworów, opublikowała najnowsze wytyczne dotyczące palenia tytoniu.
Palenie tytoniu jest uznane za najważniejszy czynnik zachorowania na wiele różnych nowotworów, w tym raka płuc, raka pęcherza, raka przełyku, raka piersi i innych.
Najczęstszym rakiem tytonio-zależnym jest rak płuca, na który co roku w Polsce zachorowuje około 20 tysięcy osób i tyle samo z jego powodu umiera pomimo coraz lepszego leczenia.
Nowe rekomendacje NCCN wersja 1.2025
► WARTO JEST RZUCIĆ PALENIE NA KAŻDYM ETAPIE CHOROBY I LECZENIA !
Zaprzestanie palenia ma sens nawet u pacjentów, którzy już zachorowali na raka, gdyż wpływa na zwiększenie skuteczności leczenia, zmniejszenie ryzyka powikłań co finalnie przekłada się na poprawę rokowania oraz jakości życia.
Co więcej, rzucenie palenia zmniejsza ryzyko rozwoju innych chorób tytonio-zależnych i kolejnych wtórnych nowotworów u tego samego chorego.
► INDYWIDUALNE WSPARCIE !
Lekarze powinni zbierać bardzo dokładnie wywiad na temat wszystkich form wyrobów tytoniowych oraz innych zawierających nikotynę, aby dostosować odpowiednie wsparcie do pacjenta.
Ważne są pytania o rodzaj i formę używanej nikotyny:
1. papierosy
2. e-papierosy
3. cygara
4. fajka wodna (szisza)
5. podgrzewacze tytoniu
6. woreczki nikotynowe (snus)
7. tytoń do żucia
8. beedi (samodzielnie skręcane papierosy z liści tytoniu)
Należy uzyskać informację czy:
1. pacjent pali obecnie,
2. palił wcześniej,
3. nigdy nie palił,
4. jaką ilość i ile razy dziennie pali
Ważna jest regularna ponowna ocena: zachęca się do okresowej rewizji statusu palenia i ewentualnych zmian.
Każdy pacjent powinien mieć indywidualny plan rzucenia palenia, uwzględniający poziom uzależnienia, wcześniejsze próby rzucenia, obecne okoliczności (np. leczenie onkologiczne), preferencje pacjenta.
► ALTERNATYWNE METODY !
Nowe zalecenia NCCN wyraźnie zaznaczają, że całkowite zaprzestanie palenia papierosów przez pacjentów i stosowanie zamiast tego wyrobów alternatywnych MRTP (ang. Modified Risk Tobacco Products) może wpłynąć na zmniejszenie ryzyka zachorowania na nowotwory oraz inne choroby związane z paleniem papierosów.
Pacjenci, którzy nie są w stanie całkowicie zrezygnować z nikotyny i decydują się na używanie alternatywnych wyrobów nikotynowych, powinni być motywowani do całkowitej rezygnacji z palenia tytoniu.
Używanie alternatywnych produktów nikotynowych powinno być monitorowane celem uniknięcia jednoczasowego ich stosowania z paleniem tradycyjnych papierosów.
► OSTRZEŻENIE PRZED JEDNOCZESNYM STOSOWANIEM TYTONIU I ALTERNATYWNYCH METOD !
NCCN odradza równoczesne stosowanie wyrobów tytoniowych z alternatywnymi produktami nikotynowymi, gdyż może to narazić pacjentów na kumulację związków toksycznych i rakotwórczych.
► KOMPLEKSOWA OPIEKA !
NCCN podkreśla, że skuteczna strategia powinna opierać się na kompleksowym wsparciu tzn.
1. terapii behawioralnej (porady, konsultacje, metody wspierające rzucenie palenia)
2. farmakoterapii opartej na dowodach (np.terapia zastępczą nikotyną, leki nie-nikotynowe)
3. poradnictwie psychologicznym (monitorowanie efektów leczenia i nawrotów, ponowne interwencje jeżeli będą konieczne).
Najlepsze efekty dają metody łączone np. behawioralna ze wsparciem farmakologicznym.
► WSPIERAJĄCY PERSONEL !
Zaleca się, aby personel medyczny charakteryzował się wysokim poziomem empatii i postawą wspierającą, bez oceniania. Uzależnienie od tytoniu jest traktowane jako choroba przewlekła i nawrotowa — pacjentom należy mówić, że „potknięcia” są częścią procesu, a nie katastrofą.
► ZAANGAŻOWANIE CHOREGO !
Motywacja i zaangażowanie pacjenta są kluczowe – należy wspierać aktywne uczestnictwo w planie rzucania palenia.
Niezależnie od momentu podjęcia decyzji, rzucenie palenia przynosi korzyści — im wcześniej, tym lepiej, ale NIGDY NIE JEST ZA PÓŹNO !!!
Opracowano na podstawie:
NCCN Guidelines Version 1.2025 Smoking Cessationhttps://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/smoking
W Polsce Ministerstwo Zdrowia przygotowało wsparcie osobom chcącym rzucić palenie:
Jeśli chcesz skonsultować się ze specjalistą, zadzwoń do Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym – tel. 801 108 108. Dla telefonów komórkowych 22 211 80 15.
Pracujący tam eksperci od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00 – 21.00 oraz w soboty w godzinach 9-00 – 15.00 udzielają porad, proponują wspólną pracę nad znalezieniem motywacji do rzucenia palenia, pomagają w opracowaniu indywidualnego planu działania.
Powyższe informacje są dostępne na stronie: https://planujedlugiezycie.pl/aktualnosci/chcesz-rzucic-palenie-specjalisci-ci-w-tym-pomoga/
Jeżeli znacie podobne punkty wsparcia, adresy czy macie kontakt z placówkami prowadzącymi działalność wspierającą akcję antytytoniową i chcecie się tym podzielić, to będzie nam miło jak napiszecie do nas na kontakt@wyprzedzicraka.pl
